📖 Czy Polska naprawdę zaczyna od zera z przeglądami lekowymi?
Z zainteresowaniem przeczytałem interpelację Posła Marcin Józefaciuk – Twój Poseł dotyczącą wdrożenia przeglądów lekowych dla seniorów.
👏 Cieszę się, że temat ponownie trafia do debaty publicznej.
Mam jednak jedną refleksję.
🇵🇱 Polska nie zaczyna od zera.
Polska ma już własne doświadczenia, własnych ekspertów i własny dorobek naukowy.
Za nami są lata intensywnej pracy nad Programem Pilotażowym Przeglądów Lekowych – od opracowania modelu świadczenia, przez szkolenie farmaceutów i realizację pilotażu, aż po przygotowanie raportów, rekomendacji i analiz wdrożeniowych.
Miałem możliwość uczestniczyć w tych pracach jako Koordynator Pomocniczy Programu Pilotażowego Przeglądów Lekowych, współpracując z prof. Agnieszka Neumann-Podczaska oraz uznanymi ekspertami z Polski i zagranicy, w tym m.in. dr Régis Vaillancourt . Rownocześnie dzięki zaproszeniu prof. Daisy Volmer i Dr Anita Tuula równolegle prowadziliśmy projekt o zasięgu międzynarodowym. Wspólnie budowaliśmy rozwiązania z myślą o bezpieczeństwie polskich pacjentów.
❓Najważniejsze pytanie nie brzmi dziś:
„Czy warto wdrożyć przeglądy lekowe?”
Powinno ono brzmieć:
💡 Dlaczego nie wykorzystujemy doświadczeń, które już zostały wypracowane?
Każdy pilotaż finansowany ze środków publicznych powinien pozostawiać trwały dorobek dla systemu ochrony zdrowia.
📊 Wyniki badań.
📚 Raporty i rekomendacje.
👨⚕️ Przeszkoleni farmaceuci.
🤝 Doświadczenie współpracy z lekarzami.
🔬 Publikacje naukowe.
To nie powinno trafiać do archiwum.
To powinno stanowić fundament kolejnych decyzji dotyczących rozwoju opieki farmaceutycznej w Polsce.
Mam nadzieję, że obecna interpelacja stanie się początkiem merytorycznej dyskusji nie o tym, czy wdrożyć przeglądy lekowe, ale jak najlepiej wykorzystać dorobek, który już powstał, aby zwiększyć bezpieczeństwo farmakoterapii polskich pacjentów.
Dziękuję Posłowi Marcinowi Józefaciukowi za ponowne zwrócenie uwagi na ten ważny temat.
Teraz warto zrobić kolejny krok.
➡️ Oprzeć dalsze decyzje na dowodach naukowych, doświadczeniach z pilotażu oraz wiedzy ekspertów, którzy od lat rozwijają przeglądy lekowe w Polsce i Europie.
📚 Wybrane publikacje
📖 Merks P, Religioni U, Waszyk-Nowaczyk M, Kaźmierczak J, Białoszewski A, Blicharska E, Kowalczuk A, Neumann-Podczaska A. Assessment of Pharmacists’ Willingness to Conduct Medication Use Reviews in Poland.
International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022;19(3):1867.
📖 Tuula A, Merks P, Waszyk-Nowaczyk M, Drozd M, Petrova G, Viola R, Bobrova V, Scott M, Oona M, Volmer D. Evaluation of medication safety assessment tools for pharmacist-led medication reviews: the Eastern European pilot project. Frontiers in Pharmacology. 2024;15:1348400.
Innowacja nie polega na rozpoczynaniu wszystkiego od nowa.
Innowacja polega na mądrym wykorzystaniu tego, co już zostało wypracowane.
#PrzeglądyLekowe #MedicationReview #OpiekaFarmaceutyczna #Farmacja #MedicationSafety #PatientSafety #SeniorCare #EvidenceBasedHealthcare #HealthcareInnovation #ZdrowiePubliczne #PolitykaZdrowotna #NFZ #Farmaceuci #PatientCentredCare #ImplementationScience
Z zainteresowaniem przeczytałem interpelację Posła Marcin Józefaciuk – Twój Poseł dotyczącą wdrożenia przeglądów lekowych dla seniorów.
👏 Cieszę się, że temat ponownie trafia do debaty publicznej.
Mam jednak jedną refleksję.
🇵🇱 Polska nie zaczyna od zera.
Polska ma już własne doświadczenia, własnych ekspertów i własny dorobek naukowy.
Za nami są lata intensywnej pracy nad Programem Pilotażowym Przeglądów Lekowych – od opracowania modelu świadczenia, przez szkolenie farmaceutów i realizację pilotażu, aż po przygotowanie raportów, rekomendacji i analiz wdrożeniowych.
Miałem możliwość uczestniczyć w tych pracach jako Koordynator Pomocniczy Programu Pilotażowego Przeglądów Lekowych, współpracując z prof. Agnieszka Neumann-Podczaska oraz uznanymi ekspertami z Polski i zagranicy, w tym m.in. dr Régis Vaillancourt . Rownocześnie dzięki zaproszeniu prof. Daisy Volmer i Dr Anita Tuula równolegle prowadziliśmy projekt o zasięgu międzynarodowym. Wspólnie budowaliśmy rozwiązania z myślą o bezpieczeństwie polskich pacjentów.
❓Najważniejsze pytanie nie brzmi dziś:
„Czy warto wdrożyć przeglądy lekowe?”
Powinno ono brzmieć:
💡 Dlaczego nie wykorzystujemy doświadczeń, które już zostały wypracowane?
Każdy pilotaż finansowany ze środków publicznych powinien pozostawiać trwały dorobek dla systemu ochrony zdrowia.
📊 Wyniki badań.
📚 Raporty i rekomendacje.
👨⚕️ Przeszkoleni farmaceuci.
🤝 Doświadczenie współpracy z lekarzami.
🔬 Publikacje naukowe.
To nie powinno trafiać do archiwum.
To powinno stanowić fundament kolejnych decyzji dotyczących rozwoju opieki farmaceutycznej w Polsce.
Mam nadzieję, że obecna interpelacja stanie się początkiem merytorycznej dyskusji nie o tym, czy wdrożyć przeglądy lekowe, ale jak najlepiej wykorzystać dorobek, który już powstał, aby zwiększyć bezpieczeństwo farmakoterapii polskich pacjentów.
Dziękuję Posłowi Marcinowi Józefaciukowi za ponowne zwrócenie uwagi na ten ważny temat.
Teraz warto zrobić kolejny krok.
➡️ Oprzeć dalsze decyzje na dowodach naukowych, doświadczeniach z pilotażu oraz wiedzy ekspertów, którzy od lat rozwijają przeglądy lekowe w Polsce i Europie.
📚 Wybrane publikacje
📖 Merks P, Religioni U, Waszyk-Nowaczyk M, Kaźmierczak J, Białoszewski A, Blicharska E, Kowalczuk A, Neumann-Podczaska A. Assessment of Pharmacists’ Willingness to Conduct Medication Use Reviews in Poland.
International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022;19(3):1867.
📖 Tuula A, Merks P, Waszyk-Nowaczyk M, Drozd M, Petrova G, Viola R, Bobrova V, Scott M, Oona M, Volmer D. Evaluation of medication safety assessment tools for pharmacist-led medication reviews: the Eastern European pilot project. Frontiers in Pharmacology. 2024;15:1348400.
Innowacja nie polega na rozpoczynaniu wszystkiego od nowa.
Innowacja polega na mądrym wykorzystaniu tego, co już zostało wypracowane.
#PrzeglądyLekowe #MedicationReview #OpiekaFarmaceutyczna #Farmacja #MedicationSafety #PatientSafety #SeniorCare #EvidenceBasedHealthcare #HealthcareInnovation #ZdrowiePubliczne #PolitykaZdrowotna #NFZ #Farmaceuci #PatientCentredCare #ImplementationScience
Dostępność bez ciągłości nie jest jeszcze opieką farmaceutyczną
Możliwość elastycznej realizacji recepty w różnych aptekach może być dla pacjenta ważnym ułatwieniem. W praktyce może pomóc wtedy, gdy lek jest niedostępny w jednej aptece, gdy pacjent przebywa poza miejscem zamieszkania albo gdy konieczne jest szybkie zabezpieczenie terapii. Z perspektywy dostępności leków takie rozwiązanie ma więc swoje uzasadnienie.
Jednocześnie warto uczciwie postawić pytanie, czy zwiększając elastyczność realizacji recept, nie osłabiamy jednego z najważniejszych warunków nowoczesnej opieki farmaceutycznej: ciągłości relacji, dokumentacji i odpowiedzialności za efekt farmakoterapii. Opieka farmaceutyczna, zgodnie z klasycznym ujęciem Heplera i Strand, nie polega wyłącznie na wydaniu leku. Jej istotą jest odpowiedzialność farmaceuty za ograniczanie możliwej do uniknięcia chorobowości i śmiertelności związanej ze stosowaniem leków oraz za realny efekt terapii pacjenta.¹
Strand, Morley, Cipolle i współautorzy, twórcy uznanych globalnie standardów opieki farmaceutycznej i pierwotnej koncepcji tej filozofi pracy profesjonalisów farmaceutów od lat promowanej przez International Pharmaceutical Federation (FIP) wskazywali z kolei, że problem lekowy pojawia się wtedy, gdy pacjent doświadcza albo może doświadczyć problemu zdrowotnego związanego z farmakoterapią.² Aby taki problem rozpoznać, farmaceuta musi mieć możliwość spojrzenia na pacjenta całościowo: na wszystkie stosowane leki, adherencję, możliwe interakcje, dublowanie terapii, działania niepożądane, sposób przyjmowania leków oraz wcześniejsze interwencje. Dlatego pacjent nie powinien być postrzegany jako zbiór pojedynczych pozycji na recepcie. Pacjent jest całością terapeutyczną.
Jeżeli system zwiększa swobodę realizacji leków w różnych miejscach, powinien równolegle zapewnić narzędzia, które pozwolą farmaceucie zachować ciągłość opieki. Chodzi między innymi o dokumentację usług farmaceutycznych, dostęp do historii wcześniejszych interwencji, możliwość prowadzenia follow-up oraz jasne zasady odpowiedzialności za realizowaną usługę kliniczną. Bez takich narzędzi nawet dobrze intencjonowane rozwiązanie może w praktyce wzmacniać model fragmentaryczny. Pacjent zyskuje większą wygodę, ale farmaceuta może tracić możliwość pełnej oceny farmakoterapii.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku pacjentów z wielolekowością i polipragmazją. Tacy pacjenci nie potrzebują jedynie możliwości odebrania leku w wielu miejscach. Potrzebują również kogoś, kto zobaczy całą terapię, wychwyci problemy lekowe, zapobiegnie dublowaniu leków, oceni ryzyko interakcji, zidentyfikuje działania niepożądane i sprawdzi, czy pacjent rzeczywiście rozumie sposób leczenia.
Podobną logikę widzimy w modelach Medication Therapy Management oraz medication review with follow-up. Są to usługi odrębne od samego wydawania leku, oparte na kompleksowej ocenie farmakoterapii, identyfikacji problemów lekowych, edukacji, dokumentacji i monitorowaniu efektów.³ ⁴
Dlatego przed wdrażaniem kolejnych usług, takich jak „Nowy Lek”, przegląd lekowy czy edukacja terapeutyczna, warto odpowiedzieć na kilka pytań systemowych:
– Kto będzie prowadził follow-up?
– Kto będzie widział wcześniejsze interwencje farmaceutyczne?
– Kto oceni, czy problem lekowy został rozwiązany?
– Jak uniknąć dublowania świadczeń i finansowania tych samych działań w różnych miejscach?
– Jak zapewnić, że większa dostępność nie odbędzie się kosztem bezpieczeństwa farmakoterapii?
To nie jest krytyka samej idei zwiększania dostępności leków. To jest apel o to, aby dostępność była rozwijana razem z ciągłością opieki. Nowoczesna opieka farmaceutyczna wymaga nie tylko możliwości wydania leku, ale także możliwości prowadzenia pacjenta w czasie. Prawdziwie propacjencki system powinien pytać nie tylko: „gdzie pacjent może odebrać lek?”, ale również: „kto widzi całą terapię pacjenta i kto sprawdzi, czy leczenie jest bezpieczne?”
Dostępność jest ważna. Ale dopiero dostępność połączona z dokumentacją, odpowiedzialnością i follow-up tworzy realną opiekę farmaceutyczną.
A może wiemy już, że będą braki dostępności produktów?
Jak myślicie?
Piśmiennictwo
1. Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533–543. PMID: 2316538.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2316538/
2. Strand LM, Morley PC, Cipolle RJ, Ramsey R, Lamsam GD. Drug-related problems: their structure and function. DICP. 1990;24(11):1093–1097. PMID: 2275235.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2275235/
3. Viswanathan M, Kahwati LC, Golin CE, et al. Medication Therapy Management Interventions in Outpatient Settings. Rockville: Agency for Healthcare Research and Quality; 2014. NCBI Bookshelf.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK294478/
4. Varas-Doval R, Gastelurrutia MA, Benrimoj SI, et al. Clinical impact of a pharmacist-led medication review with follow-up for aged polypharmacy patients: The ConSIGUE Program. Pharm Pract (Granada). 2020;18(4):2133. PMID: 33149794.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33149794/
Możliwość elastycznej realizacji recepty w różnych aptekach może być dla pacjenta ważnym ułatwieniem. W praktyce może pomóc wtedy, gdy lek jest niedostępny w jednej aptece, gdy pacjent przebywa poza miejscem zamieszkania albo gdy konieczne jest szybkie zabezpieczenie terapii. Z perspektywy dostępności leków takie rozwiązanie ma więc swoje uzasadnienie.
Jednocześnie warto uczciwie postawić pytanie, czy zwiększając elastyczność realizacji recept, nie osłabiamy jednego z najważniejszych warunków nowoczesnej opieki farmaceutycznej: ciągłości relacji, dokumentacji i odpowiedzialności za efekt farmakoterapii. Opieka farmaceutyczna, zgodnie z klasycznym ujęciem Heplera i Strand, nie polega wyłącznie na wydaniu leku. Jej istotą jest odpowiedzialność farmaceuty za ograniczanie możliwej do uniknięcia chorobowości i śmiertelności związanej ze stosowaniem leków oraz za realny efekt terapii pacjenta.¹
Strand, Morley, Cipolle i współautorzy, twórcy uznanych globalnie standardów opieki farmaceutycznej i pierwotnej koncepcji tej filozofi pracy profesjonalisów farmaceutów od lat promowanej przez International Pharmaceutical Federation (FIP) wskazywali z kolei, że problem lekowy pojawia się wtedy, gdy pacjent doświadcza albo może doświadczyć problemu zdrowotnego związanego z farmakoterapią.² Aby taki problem rozpoznać, farmaceuta musi mieć możliwość spojrzenia na pacjenta całościowo: na wszystkie stosowane leki, adherencję, możliwe interakcje, dublowanie terapii, działania niepożądane, sposób przyjmowania leków oraz wcześniejsze interwencje. Dlatego pacjent nie powinien być postrzegany jako zbiór pojedynczych pozycji na recepcie. Pacjent jest całością terapeutyczną.
Jeżeli system zwiększa swobodę realizacji leków w różnych miejscach, powinien równolegle zapewnić narzędzia, które pozwolą farmaceucie zachować ciągłość opieki. Chodzi między innymi o dokumentację usług farmaceutycznych, dostęp do historii wcześniejszych interwencji, możliwość prowadzenia follow-up oraz jasne zasady odpowiedzialności za realizowaną usługę kliniczną. Bez takich narzędzi nawet dobrze intencjonowane rozwiązanie może w praktyce wzmacniać model fragmentaryczny. Pacjent zyskuje większą wygodę, ale farmaceuta może tracić możliwość pełnej oceny farmakoterapii.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku pacjentów z wielolekowością i polipragmazją. Tacy pacjenci nie potrzebują jedynie możliwości odebrania leku w wielu miejscach. Potrzebują również kogoś, kto zobaczy całą terapię, wychwyci problemy lekowe, zapobiegnie dublowaniu leków, oceni ryzyko interakcji, zidentyfikuje działania niepożądane i sprawdzi, czy pacjent rzeczywiście rozumie sposób leczenia.
Podobną logikę widzimy w modelach Medication Therapy Management oraz medication review with follow-up. Są to usługi odrębne od samego wydawania leku, oparte na kompleksowej ocenie farmakoterapii, identyfikacji problemów lekowych, edukacji, dokumentacji i monitorowaniu efektów.³ ⁴
Dlatego przed wdrażaniem kolejnych usług, takich jak „Nowy Lek”, przegląd lekowy czy edukacja terapeutyczna, warto odpowiedzieć na kilka pytań systemowych:
– Kto będzie prowadził follow-up?
– Kto będzie widział wcześniejsze interwencje farmaceutyczne?
– Kto oceni, czy problem lekowy został rozwiązany?
– Jak uniknąć dublowania świadczeń i finansowania tych samych działań w różnych miejscach?
– Jak zapewnić, że większa dostępność nie odbędzie się kosztem bezpieczeństwa farmakoterapii?
To nie jest krytyka samej idei zwiększania dostępności leków. To jest apel o to, aby dostępność była rozwijana razem z ciągłością opieki. Nowoczesna opieka farmaceutyczna wymaga nie tylko możliwości wydania leku, ale także możliwości prowadzenia pacjenta w czasie. Prawdziwie propacjencki system powinien pytać nie tylko: „gdzie pacjent może odebrać lek?”, ale również: „kto widzi całą terapię pacjenta i kto sprawdzi, czy leczenie jest bezpieczne?”
Dostępność jest ważna. Ale dopiero dostępność połączona z dokumentacją, odpowiedzialnością i follow-up tworzy realną opiekę farmaceutyczną.
A może wiemy już, że będą braki dostępności produktów?
Jak myślicie?
Piśmiennictwo
1. Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533–543. PMID: 2316538.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2316538/
2. Strand LM, Morley PC, Cipolle RJ, Ramsey R, Lamsam GD. Drug-related problems: their structure and function. DICP. 1990;24(11):1093–1097. PMID: 2275235.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2275235/
3. Viswanathan M, Kahwati LC, Golin CE, et al. Medication Therapy Management Interventions in Outpatient Settings. Rockville: Agency for Healthcare Research and Quality; 2014. NCBI Bookshelf.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK294478/
4. Varas-Doval R, Gastelurrutia MA, Benrimoj SI, et al. Clinical impact of a pharmacist-led medication review with follow-up for aged polypharmacy patients: The ConSIGUE Program. Pharm Pract (Granada). 2020;18(4):2133. PMID: 33149794.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33149794/
Leki są zasobem strategicznym — jak paliwo, energia i infrastruktura krytyczna.
Miałem przyjemność wystąpić w Krakowie podczas 2nd International Summer School of Medical Law named after Dr. Stefan Poździoch na Jagiellonian University.
„Bezpieczeństwo lekowe państwa jako element bezpieczeństwa narodowego – od list leków krytycznych do gotowości kryzysowej systemu ochrony zdrowia”.
Moje największy szczęście i doświadczenie w tym obszarze polega na tym, że nie patrzę na bezpieczeństwo lekowe wyłącznie teoretycznie. Od lat dotykam tego tematu w praktyce poprzez projekty badawcze, analizy dotyczące dostaw leków, doświadczenia z okresu pandemii COVID-19 oraz współpracę z ekspertami o zasięgu międzynarodowym.
Mam zaszczyt pracować i wymieniać doświadczenia z osobami oraz organizacjami, które realnie kształtują globalną dyskusję o dostępności leków, odporności systemów ochrony zdrowia i roli farmaceutów w sytuacjach kryzysowych — m.in. z International Pharmaceutical Federation (FIP), The Pharmacists’ Defence Association, Związek Zawodowy Pracowników Farmacji – ZZPF oraz Dr Regis Vaillancourt oraz Mark Koziol.
Podczas wykładu pokazałem, że sama lista leków krytycznych nie wystarczy. Potrzebne są procedury, dane, logistyka, komunikacja, kompetentny personel i realna gotowość operacyjna.
W kryzysie model „push” często prowadzi do chaosu, nadmiaru niepotrzebnych produktów, problemów z sortowaniem, magazynowaniem i utylizacją.
Model „pull” jest bardziej efektywny, ponieważ opiera się na realnym zapotrzebowaniu, priorytetyzacji potrzeb i lepszej koordynacji łańcucha dostaw.
Dane są jednoznaczne: w kryzysie leki stają się jednym z pierwszych „wąskich gardeł” systemu. W analizach katastrof naturalnych 34% zgłaszanych problemów dotyczyło farmaceutyków — przede wszystkim braków, racjonowania, zniszczonej infrastruktury i zerwanych łańcuchów dostaw.
Odniosłem się również do globalnych inicjatyw, takich jak Medicines to Ukraine i Medicines to Gaza, które pokazują, czym w praktyce jest bezpieczeństwo lekowe w warunkach wojny i kryzysu humanitarnego.
Bezpieczeństwo lekowe to nie tylko dostępność leku. To bezpieczeństwo pacjenta, odporność systemu ochrony zdrowia i element bezpieczeństwa narodowego.
Medicines to Ukraine: https://lnkd.in/diZW-BYk
Medicines to Gaza: https://lnkd.in/dstEPa2s
#bezpieczeństwolekowe #bezpieczeństwonarodowe #farmacja #zdrowiepubliczne #lekiKrytyczne #niedoboryLeków #UJ #Kraków #FIP #ZZPF #PDA #pharmacy #publichealth
Miałem przyjemność wystąpić w Krakowie podczas 2nd International Summer School of Medical Law named after Dr. Stefan Poździoch na Jagiellonian University.
„Bezpieczeństwo lekowe państwa jako element bezpieczeństwa narodowego – od list leków krytycznych do gotowości kryzysowej systemu ochrony zdrowia”.
Moje największy szczęście i doświadczenie w tym obszarze polega na tym, że nie patrzę na bezpieczeństwo lekowe wyłącznie teoretycznie. Od lat dotykam tego tematu w praktyce poprzez projekty badawcze, analizy dotyczące dostaw leków, doświadczenia z okresu pandemii COVID-19 oraz współpracę z ekspertami o zasięgu międzynarodowym.
Mam zaszczyt pracować i wymieniać doświadczenia z osobami oraz organizacjami, które realnie kształtują globalną dyskusję o dostępności leków, odporności systemów ochrony zdrowia i roli farmaceutów w sytuacjach kryzysowych — m.in. z International Pharmaceutical Federation (FIP), The Pharmacists’ Defence Association, Związek Zawodowy Pracowników Farmacji – ZZPF oraz Dr Regis Vaillancourt oraz Mark Koziol.
Podczas wykładu pokazałem, że sama lista leków krytycznych nie wystarczy. Potrzebne są procedury, dane, logistyka, komunikacja, kompetentny personel i realna gotowość operacyjna.
W kryzysie model „push” często prowadzi do chaosu, nadmiaru niepotrzebnych produktów, problemów z sortowaniem, magazynowaniem i utylizacją.
Model „pull” jest bardziej efektywny, ponieważ opiera się na realnym zapotrzebowaniu, priorytetyzacji potrzeb i lepszej koordynacji łańcucha dostaw.
Dane są jednoznaczne: w kryzysie leki stają się jednym z pierwszych „wąskich gardeł” systemu. W analizach katastrof naturalnych 34% zgłaszanych problemów dotyczyło farmaceutyków — przede wszystkim braków, racjonowania, zniszczonej infrastruktury i zerwanych łańcuchów dostaw.
Odniosłem się również do globalnych inicjatyw, takich jak Medicines to Ukraine i Medicines to Gaza, które pokazują, czym w praktyce jest bezpieczeństwo lekowe w warunkach wojny i kryzysu humanitarnego.
Bezpieczeństwo lekowe to nie tylko dostępność leku. To bezpieczeństwo pacjenta, odporność systemu ochrony zdrowia i element bezpieczeństwa narodowego.
Medicines to Ukraine: https://lnkd.in/diZW-BYk
Medicines to Gaza: https://lnkd.in/dstEPa2s
#bezpieczeństwolekowe #bezpieczeństwonarodowe #farmacja #zdrowiepubliczne #lekiKrytyczne #niedoboryLeków #UJ #Kraków #FIP #ZZPF #PDA #pharmacy #publichealth